Hà Huy Tập - Nhà lãnh đạo, nhà lý luận xuất sắc của cách mạng Việt Nam

Sinh ngày 24/4/1906 trong một gia đình nhà nho yêu nước tại làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa (nay là xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh), đồng chí Hà Huy Tập sớm bộc lộ tư chất thông minh, ý chí vượt khó và khát vọng phụng sự quê hương, đất nước. Trưởng thành trong bối cảnh dân tộc chìm trong ách đô hộ, người thanh niên ấy không chọn cho mình con đường an phận, mà từng bước dấn thân vào sự nghiệp cứu nước, giải phóng dân tộc.
Con đường học tập của đồng chí trải qua nhiều nỗ lực gian khó. Từ những năm học đầu tiên do thân phụ trực tiếp dạy dỗ, đến khi đỗ thủ khoa kỳ thi chọn học sinh xuất sắc của Trường tiểu học kiêm bị Pháp - Việt tại tỉnh lỵ Hà Tĩnh, rồi tiếp tục theo học Trường Quốc học Huế và tốt nghiệp hạng ưu năm 1923, mỗi chặng đường đều in đậm nghị lực và trí tuệ. Tuy nhiên, trước cảnh nước mất, dân bị áp bức, con đường của một trí thức trẻ không dừng lại ở bục giảng.
Thời gian dạy học tại Nha Trang, Vinh, Gia Định và cả khi trực tiếp lao động cùng công nhân ở Bà Rịa đã giúp đồng chí thấu hiểu sâu sắc thân phận của người lao động dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Chính thực tiễn ấy hun đúc lý tưởng cứu nước, thôi thúc đồng chí tham gia Hội Phục Việt (sau là Hội Hưng Nam), rồi được cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) hoạt động cách mạng. Từ phong trào yêu nước đến giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin, đồng chí từng bước trưởng thành, hòa mình vào dòng chảy cách mạng vô sản.
Những năm học tập tại Trường Đại học Phương Đông ở Mátxcơva (Liên Xô), đồng chí được trang bị nền tảng lý luận Mác - Lênin vững chắc, rèn luyện phương pháp tư duy khoa học, tầm nhìn chiến lược của một nhà lãnh đạo cách mạng. Trở về hoạt động, đồng chí tham gia Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng Cộng sản Đông Dương, góp phần chuẩn bị và tổ chức thành công Đại hội lần thứ I của Đảng năm 1935 - một dấu mốc quan trọng trong việc khôi phục và củng cố hệ thống tổ chức sau những tổn thất nặng nề bởi khủng bố của kẻ thù.
Những năm 1936-1938 là thời kỳ thử thách đặc biệt đối với Đảng ta, khi phong trào cách mạng chuyển sang cao trào vận động dân chủ. Tháng 7/1936, đồng chí Hà Huy Tập được phân công về nước khôi phục và củng cố tổ chức Đảng. Trong bối cảnh bị khủng bố gắt gao, việc tái lập hệ thống lãnh đạo từ Trung ương đến cơ sở là nhiệm vụ vô cùng cấp bách.
Với tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh quyết đoán, đồng chí quyết định chuyển trụ sở của Đảng từ nước ngoài về xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh). Đây là quyết định táo bạo nhưng sáng suốt, bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, thống nhất và kịp thời trước yêu cầu mới của phong trào trong nước. Tại Bà Điểm - Hóc Môn, đồng chí đã chủ trì nhiều hội nghị quan trọng của Ban Chấp hành Trung ương. Hội nghị tháng 3/1937 thống nhất các tổ chức Đảng ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ, củng cố khối đoàn kết nội bộ; Hội nghị tháng 9/1937 quyết định thành lập Mặt trận nhân dân thống nhất Đông Dương; Hội nghị tháng 3/1938 quyết định thành lập Mặt trận dân chủ thống nhất Đông Dương, phù hợp với tình hình mới. Chỉ trong thời gian ngắn, từ chỗ bị địch khủng bố nặng nề, Đảng ta đã nhanh chóng khôi phục tổ chức, mở rộng cơ sở, phát triển lực lượng, kết hợp linh hoạt các hình thức đấu tranh công khai, bán công khai và bí mật. Thành quả đó gắn liền với sự lãnh đạo nhạy bén, sáng tạo của Tổng Bí thư Hà Huy Tập và tập thể Trung ương.
Không chỉ là nhà tổ chức thực tiễn xuất sắc, đồng chí Hà Huy Tập còn là một nhà lý luận chính trị sâu sắc, một cây bút chiến đấu trên mặt trận tư tưởng. Ở tuổi 23, đồng chí đã hoàn thành tác phẩm “Sơ thảo lịch sử phong trào cộng sản ở Đông Dương”, tổng kết bước đầu quá trình hình thành và phát triển của phong trào cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tác phẩm thể hiện tư duy hệ thống, năng lực khái quát lý luận và tinh thần trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin.
Với khoảng 25 tác phẩm và nhiều bài viết dưới các bút danh khác nhau, đồng chí kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phê phán các quan điểm sai trái, phản động, nhất là của các phần tử tờrốtkít; đồng thời tuyên truyền, giải thích sâu sắc đường lối của Đảng trong thời kỳ vận động dân chủ 1936-1939. Các tác phẩm như “Vì một Mặt trận nhân dân Đông Dương”, “Vì sao cần ủng hộ Mặt trận bình dân bên Pháp” không chỉ có giá trị lý luận mà còn trực tiếp định hướng hành động, góp phần tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân vào mặt trận đấu tranh vì dân sinh, dân chủ, hòa bình và chống chiến tranh đế quốc. Tư duy lý luận của đồng chí thể hiện ở việc xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, giữa nhiệm vụ trước mắt và lâu dài, giữa lợi ích dân tộc với phong trào cách mạng thế giới. Đó là biểu hiện của bản lĩnh chính trị vững vàng và sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam.
Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Hà Huy Tập gắn liền với những năm tháng bị địch truy lùng, bắt bớ, giam cầm. Ngày 01/5/1938, đồng chí bị thực dân Pháp bắt và kết án tử hình. Trong ngục tù, dù bị tra tấn dã man, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết, niềm tin son sắt vào thắng lợi tất yếu của cách mạng. Ngày 28/8/1941, đồng chí anh dũng hy sinh ở tuổi 35. Lời nhắn gửi “Hãy xem tôi như người còn sống” không chỉ là khí phách của một người cộng sản trước cái chết, mà còn là niềm tin bất diệt vào tương lai của dân tộc, vào sự trường tồn của lý tưởng cách mạng.
Gần 16 năm hoạt động cách mạng, trong đó có gần 02 năm giữ cương vị Tổng Bí thư, đồng chí Hà Huy Tập đã cống hiến trọn vẹn trí tuệ, nhiệt huyết và sinh mệnh cho sự nghiệp của Đảng và nhân dân. Tên tuổi của đồng chí gắn liền với một giai đoạn đặc biệt quan trọng của phong trào cách mạng Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám.
Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hà Huy Tập là minh chứng sinh động cho phẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ cộng sản: trung thành vô hạn với lý tưởng, sắc sảo về lý luận, quyết đoán trong tổ chức thực tiễn và kiên cường trước mọi thử thách. Ôn lại chặng đường hoạt động vẻ vang ấy không chỉ để tri ân một nhà lãnh đạo tài năng của Đảng, mà còn để khẳng định giá trị bền vững của những bài học về xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; về bản lĩnh kiên định trước mọi biến động của thời cuộc. Noi gương đồng chí Hà Huy Tập, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, giữ vững niềm tin vào con đường đã chọn, quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giầu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Thái Văn Khởi