Nhiệm kỳ qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh An Giang đã nhận thức sâu sắc và tổ chức triển khai, quán triệt nghiêm túc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các văn bản hướng dẫn của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an về xây dựng KVPT vững chắc trong tình hình mới, trọng tâm là Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI, XIII) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; Chiến lược quốc phòng Việt Nam, Chiến lược an ninh quốc gia Việt Nam, Chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, Chiến lược biên phòng Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Nghị định số 21/2019/NĐ-CP, ngày 22/02/2019 của Chính phủ về KVPT. Bám sát sự chỉ đạo của Trung ương, tình hình địa phương, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn dân; các đề án, kế hoạch, tỉnh đã củng cố, xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân, biên phòng toàn dân và thế trận lòng dân ngày càng vững chắc.
Xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần vững mạnh, làm nền tảng xây dựng KVPT tỉnh vững mạnh. Với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở, KVPT tỉnh được củng cố toàn diện cả về chính trị - tinh thần, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và khoa học - công nghệ. Trong đó, trọng tâm là xây dựng tiềm lực chính trị - tinh thần vững mạnh. Hệ thống chính trị các cấp được kiện toàn, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và đảng viên được nâng lên, đặc biệt là thực hiện chủ trương của Trung ương về tổ chức lại cơ quan quân sự địa phương, tổ chức công an địa phương 2 cấp. Đảng ủy Quân sự tỉnh, Đảng ủy Công an tỉnh, Đảng ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Đảng ủy Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực đã được kiện toàn, các đồng chí bí thư đảng ủy xã, phường, đặc khu tham gia đảng ủy ban chỉ huy phòng thủ khu vực, các đồng chí phó bí thư đảng ủy xã, phường, đặc khu (nơi có biên giới) tham gia Đảng ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng và cán bộ các đồn biên phòng tham gia cấp ủy cấp xã.
Công tác tuyên truyền, giáo dục quốc phòng, an ninh có bước đổi mới, đi vào chiều sâu; trong nhiệm kỳ, trên 641.000 cán bộ, công chức, viên chức, chức sắc, chức việc tôn giáo, sinh viên, học sinh được bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh. Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật cho Nhân dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo; nội dung tập trung vào đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh, trật tự và biên phòng; pháp luật về quốc phòng, an ninh; các quy chế bảo vệ biên giới quốc gia, các quy định về khai thác thủy sản bất hợp pháp, vi phạm vùng biển nước ngoài, không khai báo (IUU). Tỉnh thường xuyên quan tâm thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo, an sinh xã hội và phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”; hoàn thành chương trình “Xóa nhà tạm, nhà dột nát” của Chính phủ; quan tâm các đối tượng chính sách, người có công, người có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượng yếu thế. Nhiều mô hình “dân vận khéo” phát huy hiệu quả và được nhân rộng, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển đảo Tây Nam của Tổ quốc. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, tạo sự đồng thuận cao trong xây dựng KVPT vững chắc.
Quan tâm kết hợp phát triển kinh tế, xã hội với củng cố quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân. Với phương châm “Mỗi bước phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương là một bước tăng cường củng cố tiềm lực quốc phòng an ninh”, tỉnh lồng ghép các chương trình phát triển kinh tế - xã hội với quy hoạch thế trận quốc phòng toàn dân, kết hợp giữa xây dựng cơ sở hạ tầng dân sinh và công trình quốc phòng; các dự án phát triển giao thông, hạ tầng nông thôn mới, du lịch, kinh tế cửa khẩu, biên mậu... bảo đảm khi có tình huống có thể chuyển hóa nhanh sang phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Cùng với đó, tỉnh quy hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh; quy hoạch hệ thống công trình phòng thủ, xác định khu quân sự và địa hình ưu tiên cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh tích hợp vào quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; đồng thời tỉnh quy hoạch, hình thành các vùng kinh tế - quốc phòng trọng điểm trên địa bàn tỉnh.
Thường xuyên quan tâm xây dựng lực lượng, thế trận trong khu vực phòng thủ. Tỉnh tập trung xây dựng lực lượng vũ trang theo hướng “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”. Hằng năm, tỉnh thực hiện chặt chẽ các bước tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ, đạt 100% chỉ tiêu. Lực lượng dự bị động viên được đăng ký, quản lý, sắp xếp đạt 99,92%. Lực lượng dân quân tự vệ đạt 1,2% so với dân số. Các lực lượng được xây dựng, điều chỉnh phù hợp với tình hình địa bàn và yêu cầu nhiệm vụ tác chiến phòng thủ. Đặc biệt, tỉnh An Giang là 01 trong 06 địa phương được Bộ Quốc phòng chọn triển khai Đề án “Xây dựng Hải đội dân quân thường trực tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới”, đã tiếp nhận 09 tàu; phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân, Vùng Cảnh sát biển 4 tham gia trực sẵn sàng chiến đấu tại Nhà giàn DK1/10, tuần tra, kiểm soát, phòng chống khai thác IUU, góp phần kéo giảm tình trạng ngư dân khai thác thủy sản trái phép ở vùng biển nước ngoài, làm điểm tựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi, bám biển, giữ vững ngư trường truyền thống, góp phần khẳng định và bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu được tiến hành chặt chẽ, thường xuyên, liên tục, chất lượng ngày càng cao. Tổ chức diễn tập tác chiến phòng thủ cấp tỉnh, huyện đạt chỉ tiêu nghị quyết đề ra; trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu ngày càng được nâng lên. Đồng thời, tỉnh quan tâm bố trí nguồn lực, quy hoạch thế trận quân sự, bố trí lực lượng, phương tiện, xây dựng khu căn cứ hậu cần, kỹ thuật và hệ thống công trình chiến đấu có chiều sâu, bảo đảm khả năng cơ động linh hoạt khi có tình huống.
Tăng cường xây dựng mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị với chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân các tỉnh thuộc Vương quốc Campuchia. Tỉnh tích cực phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới, phòng chống tội phạm, buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, giao lưu nhân dân hai bên biên giới. Thực hiện tốt công tác phối hợp tìm kiếm, quy tập và tổ chức an táng 526 hài cốt liệt sĩ. Cùng với đó, hoạt động đối ngoại nhân dân, kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới được triển khai hiệu quả, góp phần tăng cường thế trận lòng dân nơi tuyến đầu Tổ quốc. Hằng năm, tỉnh đều tổ chức nhiều đoàn sang thăm, chúc tết và khám, cấp phát thuốc miễn phí cho nhân dân Campuchia, với số tiền hàng trăm tỷ đồng, góp phần giữ vững biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.
Bên cạnh những kết quả nổi bật, việc xây dựng KVPT tỉnh còn một số hạn chế, khó khăn, thách thức. Nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên, Nhân dân về vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc xây dựng KVPT tỉnh vững mạnh chưa đầy đủ, sâu sắc. Công tác dự báo, đánh giá tình hình trên một số lĩnh vực, địa bàn có mặt chưa sâu sát, kịp thời. Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc từng lúc, từng nơi chưa mạnh. Một số khu vực trọng điểm về quốc phòng, an ninh còn tiềm ẩn yếu tố phức tạp. Cơ sở hạ tầng phục vụ của KVPT, nhất là ở vùng biên, vùng biển, hải đảo còn hạn chế. Địa bàn tỉnh rộng, dân cư phân tán, sự khác biệt về trình độ phát triển, cơ cấu kinh tế, hạ tầng giữa các khu vực còn khoảng cách nhất định. Với biên giới đất liền và bờ biển dài, dễ bị ảnh hưởng bởi các mối đe dọa an ninh phi truyền thống.
Trước yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới, để xây dựng tỉnh trở thành KVPT vững mạnh, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia khu vực Tây Nam Tổ quốc, tỉnh An Giang chủ động, triển khai đồng bộ một số nội dung sau:
Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh trong tình hình mới; đồng thời cụ thể hóa bằng chương trình hành động, kế hoạch phù hợp với đặc thù của địa phương. Thường xuyên tuyên truyền, quán triệt, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc xây dựng KVPT tỉnh vững mạnh; về kết quả xây dựng KVPT góp phần ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở địa phương. Xác định xây dựng KVPT vững mạnh là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân, gắn xây dựng KVPT với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Hai là, chủ động, tích cực xây dựng tiềm lực tổng hợp của KVPT, nhất là tiềm lực chính trị - tinh thần. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, tinh thần cảnh giác cách mạng, “giữ nước như giữ nhà”, kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; xây dựng “thế trận lòng dân”, phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Ba là, chú trọng kết hợp phát triển kinh tế, xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, xem đây là giải pháp căn cơ, lâu dài, bền vững. Trong công tác quy hoạch phát triển, mọi dự án, công trình trọng điểm đều gắn với yêu cầu quốc phòng, an ninh, bảo đảm sự phát triển hài hòa, ổn định, nhất là quy hoạch phát triển đô thị, hạ tầng giao thông, sân bay, bến cảng, khu công nghiệp, khu kinh tế biển, đảo, biên giới. Khẩn trương nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Rạch Giá, Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc; đặc biệt là xây dựng Cảng hàng không lưỡng dụng 4C, nâng cấp hai cảng cá lưỡng dụng phục vụ hậu cần nghề cá và xây dựng các công trình hạ tầng tại đặc khu Thổ Châu, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Bốn là, xây dựng lực lượng vũ trang tỉnh cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, tuyệt đối trung thành Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; lấy xây dựng chính trị làm cơ sở; chú trọng làm tốt công tác huấn luyện, diễn tập, sẵn sàng chiến đấu; tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng của Bộ, Quân khu để xử lý kịp thời các tình huống, không để bị động, bất ngờ. Tiếp tục xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và biên phòng toàn dân vững mạnh; củng cố mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng, quân đội, công an và Nhân dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới Tây Nam Tổ quốc.
Năm là, tăng cường đối ngoại quốc phòng, an ninh, nhất là đối ngoại biên phòng; tiếp tục củng cố mối quan hệ truyền thống tốt đẹp với các tỉnh giáp biên Campuchia, giữ vững môi trường hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, không để bị động, bất ngờ.
Xây dựng KVPT vững mạnh, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia vùng Tây Nam Tổ quốc là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, nhưng cũng là yêu cầu cấp bách hiện nay. Với truyền thống anh hùng, đoàn kết, năng động, sáng tạo, Đảng bộ phấn đấu xây dựng tỉnh An Giang trở thành địa bàn chiến lược vững mạnh về kinh tế, ổn định về chính trị, vững chắc về quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, phát triển phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.
Thiếu tướng Nguyễn Văn Ngành
Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang