Sinh ngày 20/8/1888 tại Cù lao Ông Hổ, làng An Hòa, tổng Định Thành Hạ, hạt Long Xuyên (nay là xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang), trong một gia đình nông dân, Tôn Đức Thắng sớm hình thành phẩm chất cần cù, chịu khó, giản dị và giàu tình thương. Ngay từ thời trẻ, Người có ý thức phản kháng trước áp bức, bất công, luôn hướng về lẽ phải và công bằng xã hội. Chính điều đó đã đưa Người đến với con đường cách mạng, gắn bó trọn đời với sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Bước ngoặt lớn trong cuộc đời Tôn Đức Thắng là thời gian hoạt động ở nước ngoài, đặc biệt trong Hải quân Pháp. Từ thực tiễn lao động và đấu tranh, Người sớm nhận rõ bản chất áp bức của chế độ thực dân, đế quốc, từ đó dấn thân vào con đường cách mạng. Việc tham gia phong trào phản chiến, ủng hộ Cách mạng Tháng Mười Nga và phong trào Quốc tế Cộng sản thể hiện sự trưởng thành về lý tưởng chính trị, đồng thời khẳng định phẩm chất luôn đứng về phía các lực lượng tiến bộ, công lý và người lao động.
Điều làm nên tầm vóc của Chủ tịch Tôn Đức Thắng trước hết là sự kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, với Đảng Cộng sản Việt Nam và con đường cách mạng mà Nhân dân ta đã chọn. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử cam go, từ hoạt động bí mật, những năm tháng bị giam cầm trong nhà tù đế quốc đến khi đảm nhiệm những trọng trách của Đảng và Nhà nước, Người luôn giữ vững khí tiết, không dao động trước khó khăn, không lùi bước trước thử thách.
Bị thực dân Pháp giam cầm, tra khảo và đày ải trong điều kiện khắc nghiệt, nhưng không gì có thể khuất phục được ý chí của Người. Chính trong nghịch cảnh, phẩm chất của người cộng sản chân chính càng tỏa sáng. Với niềm tin kiên định vào thắng lợi của cách mạng, Người luôn giữ vững tinh thần lạc quan, bình tĩnh, bền bỉ, góp phần hun đúc ý chí chiến đấu cho đồng chí, đồng đội và quần chúng cách mạng. Ở Chủ tịch Tôn Đức Thắng, lòng trung thành không chỉ là lời thề chính trị, mà là sự gắn bó trọn vẹn, suốt đời với lý tưởng cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc và thời kỳ xây dựng đất nước, Chủ tịch Tôn Đức Thắng tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng. Dù ở cương vị nào, Người luôn thể hiện phong cách lãnh đạo mẫu mực: khiêm tốn, gần gũi, lắng nghe, tôn trọng tập thể và đặt lợi ích của dân tộc, của Nhân dân lên trên hết. Sự trung thành ở Người không phải là phục tùng máy móc, mà là sự gắn bó có suy nghĩ, có trách nhiệm và bản lĩnh, luôn hướng tới mục tiêu độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và hạnh phúc của Nhân dân.
Nếu lòng trung thành làm nên bản lĩnh chính trị của Chủ tịch Tôn Đức Thắng thì đức hy sinh làm nên chiều sâu nhân cách của Người. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người luôn sống thanh bạch, giản dị, không màng danh lợi, không tìm kiếm cho mình sự ưu tiên hay đặc quyền. Từ đời sống sinh hoạt đến cách ứng xử, Người luôn giữ phong cách mộc mạc, gần gũi với quần chúng, chân thành với đồng chí, đồng bào.
Đức hy sinh của Người còn thể hiện ở việc luôn chấp nhận gian khổ, nhận phần thiệt về mình và dành phần tốt đẹp cho người khác. Trong chiến tranh cũng như trong hòa bình, Người lặng lẽ cống hiến, không nói nhiều về bản thân mà dành trọn tâm sức cho công việc chung. Chính sự giản dị ấy làm nên vẻ đẹp của một nhà lãnh đạo không xa rời quần chúng, không đặt mình lên trên tập thể, luôn xem mình là người phục vụ Nhân dân.
Cuộc đời Chủ tịch Tôn Đức Thắng là minh chứng sinh động cho chân lý: người cộng sản chân chính không nhất thiết phải nói những điều lớn lao, nhưng phải biến những điều lớn lao bằng hành động cụ thể. Ở Người, đức hy sinh không phải là sự cam chịu, mà là sự tự nguyện dâng hiến vì lý tưởng cao đẹp. Vì vậy, hình ảnh Chủ tịch Tôn Đức Thắng luôn để lại trong lòng Nhân dân niềm kính trọng sâu sắc và tình cảm bền vững.
Chủ tịch Tôn Đức Thắng không chỉ là nhà lãnh đạo chính trị mà còn là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng. Ở Người hội tụ những phẩm chất cao quý: cần, kiệm, liêm, chính; chí công vô tư; thương yêu con người; tôn trọng tập thể; nói đi đôi với làm. Những giá trị ấy không chỉ có ý nghĩa trong một giai đoạn lịch sử cụ thể mà còn mang tính bền vững đối với công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, đảng viên hôm nay.
Phong cách của Chủ tịch Tôn Đức Thắng để lại bài học sâu sắc về quyền lực và trách nhiệm. Ở cương vị càng cao, Người càng sống giản dị, gần dân và khiêm nhường; càng được tin yêu, Người càng ý thức sâu sắc trách nhiệm phục vụ Nhân dân. Đây là giá trị đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay, khi việc nêu gương, rèn luyện đạo đức, chống chủ nghĩa cá nhân và bệnh hình thức là yêu cầu thường xuyên đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Từ cuộc đời Người, có thể rút ra bài học rằng, muốn phụng sự Tổ quốc, trước hết phải biết rèn luyện bản thân; muốn lãnh đạo Nhân dân, trước hết phải sống mẫu mực, trung thực, công bằng và khiêm tốn. Những phẩm chất cao quý ấy được Người thể hiện trọn vẹn bằng một cuộc đời bình dị mà cao đẹp.
Người đã đi xa gần nửa thế kỷ, nhưng di sản Chủ tịch Tôn Đức Thắng để lại vẫn có sức sống sâu bền. Đó là lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng cách mạng; tinh thần hy sinh quên mình vì độc lập, tự do; đạo đức trong sáng, khiêm nhường, gần gũi; niềm tin vững chắc vào sức mạnh của Nhân dân và tương lai của đất nước.
Trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, học tập tấm gương Chủ tịch Tôn Đức Thắng không chỉ là sự tri ân đối với một bậc tiền bối cách mạng mà còn là yêu cầu trong xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, những phẩm chất như trung thành với mục tiêu, lý tưởng; tận tụy với công việc; liêm chính trong hành động; giản dị trong lối sống càng cần được đề cao.
Chủ tịch Tôn Đức Thắng là niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân An Giang, đồng thời là tấm gương sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Học tập Người là học cách sống trung thực, giản dị, kiên định và tận tụy; là luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của Nhân dân lên trên hết, trước hết.
Thái Văn Khởi
