Quốc khánh 02/9 là kết quả trực tiếp của thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng thời là sự kết tinh của tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng độc lập, tự do được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử của dân tộc. Từ thân phận của một nước thuộc địa, Nhân dân Việt Nam đã đứng lên giành chính quyền, tự quyết định vận mệnh của mình và xây dựng một Nhà nước độc lập, tự do, hạnh phúc. Đây là bước ngoặt có ý nghĩa đặc biệt, làm thay đổi căn bản địa vị chính trị, pháp lý của đất nước và dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế.
Bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 02/9/1945 không chỉ khẳng định quyền độc lập, tự do thiêng liêng của dân tộc Việt Nam, mà còn thể hiện sâu sắc những giá trị tiến bộ của thời đại về quyền con người, quyền dân tộc và quyền tự quyết. Bằng những lập luận chặt chẽ, đanh thép, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định với thế giới rằng dân tộc Việt Nam có đầy đủ cơ sở lịch sử, chính trị và pháp lý để hưởng độc lập, tự do; đồng thời thể hiện quyết tâm của toàn dân tộc trong việc bảo vệ thành quả cách mạng vừa giành được.
Tầm vóc của Quốc khánh 02/9 còn được thể hiện ở sức lan tỏa vượt ra ngoài phạm vi đất nước Việt Nam. Thắng lợi của Nhân dân ta đã góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở nhiều nước thuộc địa, khẳng định một chân lý: Một dân tộc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách nhưng nếu có ý chí độc lập, có chính Đảng sáng suốt lãnh đạo, biết phát huy sức mạnh đại đoàn kết và lựa chọn con đường phù hợp thì có thể giành lại quyền tự quyết cho mình.
Phát huy tinh thần Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 02/9, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhân dân ta tiếp tục bảo vệ nền độc lập bằng những cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Đất nước thống nhất, công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và đặc biệt là sự nghiệp đổi mới từ năm 1986 đưa Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng. Đó là không chỉ là độc lập về chính trị, chủ quyền và lãnh thổ, mà còn là khả năng tự chủ về kinh tế, làm chủ khoa học - công nghệ, giữ vững bản sắc văn hóa và chủ động hội nhập quốc tế.
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới và hướng tới các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và năm 2045, tinh thần của Quốc khánh 02/9 tiếp tục có ý nghĩa thiết thực. “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” trước hết phải được xây dựng trên nền tảng độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường - những giá trị đã được khẳng định từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Đó là sự chủ động về đường lối phát triển, là năng lực tự quyết trong những vấn đề chiến lược; đồng thời là khả năng huy động và phát huy tốt nhất nguồn lực con người Việt Nam trong điều kiện hội nhập ngày càng sâu rộng.
Giá trị của Quốc khánh 02/9 còn nằm ở khả năng củng cố sự đồng thuận xã hội và khơi dậy trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với tương lai đất nước. Nếu sức mạnh của Cách mạng Tháng Tám được tạo nên từ sự thống nhất giữa ý chí độc lập của dân tộc với sức mạnh của Nhân dân, thì trong giai đoạn phát triển hiện nay, sức mạnh đó cần được thể hiện bằng tinh thần lao động sáng tạo, trách nhiệm công dân, ý thức thượng tôn pháp luật và sự tham gia tích cực vào công cuộc xây dựng đất nước.
81 năm qua kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, càng khẳng định tầm vóc của sự kiện 02/9/1945 không chỉ ở việc khai sinh một nhà nước Việt Nam mới, mà còn mở ra con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Từ nền độc lập giành được năm 1945, đất nước đã đi qua chiến tranh, thống nhất, đổi mới, hội nhập và đang bước vào một giai đoạn phát triển với những yêu cầu cao hơn.
Trong hành trình ấy, giá trị của Quốc khánh 02/9 tiếp tục là nền tảng để Việt Nam giữ vững mục tiêu độc lập, tự chủ, phát huy sức mạnh của Nhân dân và kiên trì đi theo con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn. Đó cũng chính là cách thiết thực nhất để tiếp nối tinh thần và giá trị Quốc khánh 02/9 trong kỷ nguyên vươn mình phát triển của dân tộc Việt Nam.
Việt Cường
