Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương ở Tân Hiệp - Dấu ấn cội nguồn giữa miền Tây Nam bộ
- Thứ ba - 31/03/2026 16:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Cách xa Đất Tổ - Phú Thọ hơn 2.000km, vùng đất Tân Hiệp của tỉnh An Giang vẫn lưu truyền và bảo tồn truyền thống đặc biệt: Thờ cúng Quốc Tổ Hùng Vương. Từ năm 1957, trong hoàn cảnh chiến tranh nhiều gian khó, người dân địa phương đã lập ngôi đền để thờ cúng các Vua Hùng và các bậc tiền nhân có công với nước. Hằng năm, vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, đông đảo bà con trong vùng tụ hội về để tổ chức cúng giỗ Quốc Tổ, thể hiện lòng tri ân đối với cội nguồn dân tộc.
Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương, tại Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương ở xã Tân Hiệp.
Theo lời kể của các bậc cao niên, năm 1957 nhân dân ấp Đông Bình đã đấu tranh quyết liệt với chính quyền Ngô Đình Diệm để được xây dựng nơi thờ cúng Quốc Tổ bên bờ kinh Phật Giáo (nay là kinh Đông Bình). Ban đầu, nơi thờ tự chỉ là ngôi nhà kho nhỏ đơn sơ. Sau đó, nhờ công sức đóng góp của bà con, ngôi đền thờ các Vua Hùng từng bước được dựng nên và ngày càng hoàn thiện. Ban hương chức làng Đông Bình khi ấy đã cử các vị cao niên vượt đường xa ra Đền Hùng (Phú Thọ) để học cách bài trí thờ tự, thỉnh long vị, mua sắm đồ thờ và tiếp thu nghi thức cúng lễ theo truyền thống.
Qua nhiều thế hệ, người dân Tân Hiệp đã cùng nhau gìn giữ và bồi đắp những giá trị lịch sử - văn hóa gắn với ngôi đền. Trải qua gần 70 năm, từ một nơi thờ tự giản dị đã trở thành di tích lịch sử văn hoá có quy mô và kiến trúc đẹp, khang trang như ngày nay. Năm 2004, Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương - Tân Hiệp được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh, trở thành một trong những điểm thờ Hùng Vương tiêu biểu ở khu vực Nam bộ. Từ đó đến nay, Đền thờ không chỉ là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương mà còn là nơi tổ chức lễ giỗ Quốc Tổ Hùng Vương, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách đến tham dự.
Trong tâm thức của người Việt, Vua Hùng là biểu tượng thiêng liêng của cội nguồn dân tộc. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương hình thành từ truyền thống tôn vinh các bậc tiền nhân có công dựng nước và được gìn giữ, truyền nối qua nhiều thế hệ. Theo sách Ngọc phả Hùng Vương được biên soạn vào thời Hồng Đức triều Hậu Lê (1470), việc thờ cúng các Vua Hùng đã được tổ chức từ rất sớm tại vùng đất Phú Thọ. Tín ngưỡng này dần phổ biến ở nhiều vùng miền của đất nước và trở thành một trong những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam. Từ năm 2001, Chính phủ quy định tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương ở quy mô quốc gia. Năm 2007, ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch chính thức trở thành ngày Quốc lễ của dân tộc Việt Nam. Năm 2012, UNESCO ghi danh “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Sự kiện này khẳng định giá trị bền vững của một truyền thống văn hóa đã gắn bó với đời sống tinh thần của người Việt suốt hàng nghìn năm lịch sử.
Hằng năm, Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương, Tân Hiệp được tổ chức trang trọng theo hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Từ năm 2001 đến nay, việc tổ chức Lễ Giỗ Tổ do chính quyền địa phương chủ trì tổ chức. Phần nghi lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức truyền thống chính như: Dâng hương khai lễ và đọc chúc văn; đọc tế văn tưởng nhớ công ơn các Vua Hùng; Các đoàn đại biểu và nhân dân dâng lễ vật và dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng.
Đoàn rước lễ vật được tổ chức long trọng với sự tham gia của các cơ quan, đoàn thể và Nhân dân địa phương. Đi đầu đoàn là đội lân sư rồng, tiếp đến đội tiêu binh rước quốc kỳ và vòng hoa. Vật phẩm dâng cúng gồm bánh dày, bánh chưng, mâm ngũ quả, mâm rượu, nước, gạo, muối, mâm trầu cau, mâm xôi và các vật phẩm cúng tế. Khi các đoàn dâng lễ thực hiện nghi thức xong, bắt đầu thực hiện nghi thức dâng hương của chính quyền địa phương và tất cả người dân tham dự lễ.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội cũng được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa - thể thao phong phú như thi đấu thể thao, trò chơi dân gian, thi gói bánh chưng, trưng bày sản vật địa phương và các chương trình văn nghệ phục vụ Nhân dân và du khách. Những hoạt động này tạo nên không khí sinh hoạt cộng đồng sôi nổi, đồng thời thể hiện vai trò chủ thể văn hóa của người dân trong việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản.
Qua nhiều năm tổ chức, Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương đã trở thành một lễ hội tiêu biểu của địa phương, thu hút sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, cán bộ, Nhân dân và du khách trong và ngoài tỉnh. Việc tổ chức Lễ Giỗ Tổ góp phần quảng bá ra thế giới về một di sản vô cùng giá trị, độc đáo, đã tồn tại hàng nghìn năm của Việt Nam. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao các Vua Hùng mà còn góp phần giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”. Ngoài ra, Lễ Giỗ là một nguồn tài nguyên để khai thác phát triển kinh tế du lịch và các hoạt động dịch vụ khác.
Ngày nay, Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương - Tân Hiệp đã trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân địa phương, là điểm kết nối ký ức lịch sử với hiện tại. Ngôi đền đã trở thành địa chỉ văn hóa quan trọng của địa phương, góp phần giữ gìn giá trị văn hoá truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, giáo dục thế hệ trẻ về lòng tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống ngàn đời của dân tộc Việt Nam.
Nguyễn Diệp Mai
Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao An Giang
Qua nhiều thế hệ, người dân Tân Hiệp đã cùng nhau gìn giữ và bồi đắp những giá trị lịch sử - văn hóa gắn với ngôi đền. Trải qua gần 70 năm, từ một nơi thờ tự giản dị đã trở thành di tích lịch sử văn hoá có quy mô và kiến trúc đẹp, khang trang như ngày nay. Năm 2004, Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương - Tân Hiệp được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh, trở thành một trong những điểm thờ Hùng Vương tiêu biểu ở khu vực Nam bộ. Từ đó đến nay, Đền thờ không chỉ là địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương mà còn là nơi tổ chức lễ giỗ Quốc Tổ Hùng Vương, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách đến tham dự.
Trong tâm thức của người Việt, Vua Hùng là biểu tượng thiêng liêng của cội nguồn dân tộc. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương hình thành từ truyền thống tôn vinh các bậc tiền nhân có công dựng nước và được gìn giữ, truyền nối qua nhiều thế hệ. Theo sách Ngọc phả Hùng Vương được biên soạn vào thời Hồng Đức triều Hậu Lê (1470), việc thờ cúng các Vua Hùng đã được tổ chức từ rất sớm tại vùng đất Phú Thọ. Tín ngưỡng này dần phổ biến ở nhiều vùng miền của đất nước và trở thành một trong những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam. Từ năm 2001, Chính phủ quy định tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương ở quy mô quốc gia. Năm 2007, ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch chính thức trở thành ngày Quốc lễ của dân tộc Việt Nam. Năm 2012, UNESCO ghi danh “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Sự kiện này khẳng định giá trị bền vững của một truyền thống văn hóa đã gắn bó với đời sống tinh thần của người Việt suốt hàng nghìn năm lịch sử.
Hằng năm, Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương, Tân Hiệp được tổ chức trang trọng theo hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Từ năm 2001 đến nay, việc tổ chức Lễ Giỗ Tổ do chính quyền địa phương chủ trì tổ chức. Phần nghi lễ được tổ chức trang nghiêm với các nghi thức truyền thống chính như: Dâng hương khai lễ và đọc chúc văn; đọc tế văn tưởng nhớ công ơn các Vua Hùng; Các đoàn đại biểu và nhân dân dâng lễ vật và dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng.
Đoàn rước lễ vật được tổ chức long trọng với sự tham gia của các cơ quan, đoàn thể và Nhân dân địa phương. Đi đầu đoàn là đội lân sư rồng, tiếp đến đội tiêu binh rước quốc kỳ và vòng hoa. Vật phẩm dâng cúng gồm bánh dày, bánh chưng, mâm ngũ quả, mâm rượu, nước, gạo, muối, mâm trầu cau, mâm xôi và các vật phẩm cúng tế. Khi các đoàn dâng lễ thực hiện nghi thức xong, bắt đầu thực hiện nghi thức dâng hương của chính quyền địa phương và tất cả người dân tham dự lễ.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội cũng được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa - thể thao phong phú như thi đấu thể thao, trò chơi dân gian, thi gói bánh chưng, trưng bày sản vật địa phương và các chương trình văn nghệ phục vụ Nhân dân và du khách. Những hoạt động này tạo nên không khí sinh hoạt cộng đồng sôi nổi, đồng thời thể hiện vai trò chủ thể văn hóa của người dân trong việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản.
Qua nhiều năm tổ chức, Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương đã trở thành một lễ hội tiêu biểu của địa phương, thu hút sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, cán bộ, Nhân dân và du khách trong và ngoài tỉnh. Việc tổ chức Lễ Giỗ Tổ góp phần quảng bá ra thế giới về một di sản vô cùng giá trị, độc đáo, đã tồn tại hàng nghìn năm của Việt Nam. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao các Vua Hùng mà còn góp phần giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”. Ngoài ra, Lễ Giỗ là một nguồn tài nguyên để khai thác phát triển kinh tế du lịch và các hoạt động dịch vụ khác.
Ngày nay, Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương - Tân Hiệp đã trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân địa phương, là điểm kết nối ký ức lịch sử với hiện tại. Ngôi đền đã trở thành địa chỉ văn hóa quan trọng của địa phương, góp phần giữ gìn giá trị văn hoá truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, giáo dục thế hệ trẻ về lòng tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống ngàn đời của dân tộc Việt Nam.
Nguyễn Diệp Mai
Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao An Giang